| Trabzon Resimleri |
| Şehitlikte Tören |
| Eski Trabzon Resimleri |
| Karabağ |
Tarih-Dil- Edebiyat Sempozyumu Tarih Kİtabı
Üçüncü Umûmî Müfettiş Tahsin Uzerin Trabzonun Kalkınmasına Dair Başbakanlıka Gönderdiği BirMektup | Üçüncü Umûmî Müfettiş Tahsin Uzerin Trabzonun Kalkınmasına Dair Başbakanlıka Gönderdiği BirMektup |
|
|
|
| Yazar Erdal AYDOĞAN | |
| Friday, 29 February 2008 | |
|
25 Haziran 1927 tarih ve 1164 numaralı kanunun birinci maddesi mucibince “Er-zurum, Kars, Gümüşhane, Çoruh, Erzincan, Trabzon, Ağrı Vilayetlerini” ihtiva etmek üzere üçüncü bir Umûmî Müfettişlik kurulmasına Bakanlar Kurulu’nca karar verilmiş, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’te bunu onaylayarak, kararname yürürlüğe girmişti. I. ve II. Müfettişlikler çalışmalarını kendi bölgelerinde sürdürürken, III. Umumi Müfettişlik Erzurum Milletvekili Tahsin Uzer’in 23.08.1935 tarihinde bu göreve atan-masıyla fiiliyata geçmiş oldu. Tahsin Uzer, Erzurum merkez olmak üzere bu görevde 4 yıl 4 ay kalmıştı. Tahsin Uzer’in bu göreve atanmasında;1913 Van Valiliği, 1914’de Erzurum Vali-liği yapmış olması, bilgisi, tecrübesi dahası bu görevleri esnasında Karadeniz’i ve Doğu Anadolu’yu yakından tanımış olmasının büyük payı olmuştu. Dört yıl dört aylık görevi esnasında kendi müfettişlik mıntıkalarını adım adım dolaşmış, bölgelerin var olan ihtiyaçlarını yerinde tespit ederek ilgili makamlarla gereken irtibatı sağlamıştı. Kendisinin en dikkate değer taraflarından birisi prensip sahibi ve isteklerinin takipçisi olmasıydı. Bu görevi esnasında kendi bölgesinde sayısız eserlere imzasını atmıştı. Mesela, Trabzon’da, Trabzon Lisesi’nin yeniden inşaası ve açılışı onun zamanında yapılmıştı. Trabzon ve bölgesi şüphesiz uzun savaşların acı tecrübelerini en acı bir şekilde ya-şamış bir ilimizdi. Bu yüzden ihmal ve vurdumduymazlığın kötü sonuçları yöre halkını büyük beklentilere sürüklemişti. Bunun için kendi bölgelerini de içine alan yeni Müfet-tişlik yöre halkını çok sevindirmişti. Bu sevinci ifade etmesi açısından Ayın Tarihi’nde şunlar yazılmıştı: “Doğu İlleri Üçüncü Genel Enspektörü Tahsin Uzer, beraberlerindeki danışmanlarla birlikte Trabzon’a gelmiş, törenle karşılanmış ve parti tarafından onuruna bir şölen verilmiştir. Tahsin Uzer, şölende Başbakan’ın Trabzon ve hinterlantının ekonomik işlerinin düzenlenmesine birden yetecek olan ana tedbirlerden liman transiti ve gübre fabrikası işleri üzerindeki kesin kararlarından bahsetmesi halkı derin sevinçler içinde bırakmıştır”. Bu sevinç şüphesiz haklı bir beklentiyi ifade etmekteydi. Tahsin Uzer, 1939 yılına kadar bu işleri büyük bir özveriyle yapmıştı. Çalış-mamıza esas olan söz konusu mektup da böyle bir özveri ve çalışmanın ifadesini özetler mahiyettedir. Tahsin Uzer imzalı bu mektup, 17 Nisan 1939 tarihinde devrin Başbakanı Dr. Re-fik Saydam’a hitaben yazılmıştı. Bu mektupta genel hatlarıyla şu noktaların altı çizil-miştir: 1- Demiryollarının Erzincan ve Erzurum’a ulaşmasının Trabzon ticaretini olumsuz yönde etkileyeceği, 2- Dünyada ekonomik krizlerin ve savaşların sonucunda sosyal ve ekonomik hayatın bölge insanını dahili ve harici bir çok memlekete çalışmaya ittiği, bu durumun yöre halkının onurunu rencide ettiği, 3- Trabzon Limanı’nın yıllardan beri yapılmamasının, deniz ticaretine büyük dar-beler vurduğu, 4- Liman transit yolunun uzun zamandan beri yapılamaması, siyasi birtakım du-rumlar yüzünden taşımacılığın Basra, Beyrut, Batum aracılığıyla yapılmasının yine bölge ticaretine çok büyük zararlar verdiğini, 5- Bölgeye soğuk hava, et, konserve, suni gübre fabrikalarının yapılmasının kaçı-nılmaz olduğu, 6- İzmir’de olduğu gibi, Trabzon’da “Karadeniz” adıyla bir fuarın açılarak kıyı ve doğu halkına iktisadî ve içtimaî bir hareket imkânının verilmesi, Kısaca memleketin bir tarafı kalkındırılmak istenirken, kalkınma hamlesinin memleketin diğer bir tarafını zor durumda bırakacak faaliyetten kaçınılması gerektiği, ya da bu zararın önlenmesi için gerekli alternatif tedbirlerin alınması hususunda gecikilmemesinin altı çizilmişti. Üçüncü Umumi Müfettiş Tahsin Uzer’in son derece tutarlı rapor mahiyetli bu mektubu, 24 Nisan 1939 tarihinde işleme konulmuş ve kendisine Başbakan Dr. Refik Saydam tarafından şu cevabî yazı yazılmıştır: “17 Nisan 1934 tarihli mektubunuzu alım. Trabzon Limanı’nın inşası meselesi hâlâ müzakerede olan Ereğli Çatalağzı Limanı işleriyle beraber hal olacaktır. Diğer hususat alakadar Vekâletlere not ettirilmiştir. Takip ediyorum. Gözlerinden öperim”. Cevabî yazıda da belirtildiği gibi Başbakan Dr. Refik Saydam’ın emriyle III. Umumi Müfettiş Tahsin Uzer’in istekleri, Ziraat Vekâleti, İktisat Vekâleti ve Ticaret Vekâletleri’ne gereğinin yapılması için gönderilmişti. Netice itibariyle, III. Umumî Müfettiş Tahsin Uzer, örnek bir devlet adamı olmanın gereğini yukarıdaki mektubunda görüleceği üzere bütün Müfettişlik bölgelerinde de itina ile yapmıştı. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|