. Kentin bu değerlerinin süratle günyüzüne çıkarılarak tanıtılması için neler yapılmıştır, hangi projeler gerçekleştirilmiştir, bu projelerin hayata geçirilmesi için kent dinamikleri ne ölçüde devreye sokulabilmiştir?

Bilindiği gibi Ortahisar, Trabzon’un fethinden sonra kentim yönetim merkezi haline getirilen tarihi bölgesidir. Fetihten önce yönetim merkezi olan Yukarıhisar’ın yerine Fetihten sonra yönetim merkezi olarak. Ortahisar seçilmiş ve zaman içinde üretilen Türk eserleriyle donatılmış ve adeta Türk damgası vurulmuştur.

Kentin tarihsel dokusunun merkezi olan Ortahisar bölgesi, özellikle son 50 yılda çirkin yapılaşmaya maruz bırakılmış ve kimliksizleştirilmişti. Ancak bu bölgede meydana gelen kimlik yozlaşması ve yabancılaşmaya dur demek amacıyla 1980’li yılların ortalarında yeni bir proje başlatılmıştır.

Ortahisar Projesi 1995 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in Kanuni etkinlikleri için geldiği Trabzon’da, Ortahisar’da kendisine verilen brifing ile hızlandırılmış ve mahallenin tamamını kapsayacak şekilde kapsamı genişletilmiştir. Daha önce bu bölgede, 1985 yılında 4 adet sivil Türk mimarisi örneği yapı Kültür Bakanlığınca kamulaştırılmıştı. Ancak, Demirel’in gelişinden sonra proje hız kazanmış, sözkonusu adanın tamamının kamulaştırılarak bir bütünlük halinde yeniden yapılandırılması kararlaştırılmıştı. Adanın geri kalan parselleri 2000-2001 yılında kamulaştırılarak Kültür Bakanlığına mal edilmiştir.

Daha sonra Kültür Bakanlığınca “Ortahisar Kültür ve Turizm Amaçlı Özel Planlama Alanı” adıyla sürdürülen proje ile birkaç amaç elde edilmek istenmiştir.

Birincisi; Ortahisar bölgesindeki tarihsel ve kültürel dokunun çirkinliklerden arındırılması ve yeniden Türk kimliğinin ortaya çıkarılmasını sağlamaktır.

İkincisi, Bölgeye yönelik olarak sürdürülen Ponrusçuluk faaliyetleri bağlamında Trabzon’un Yunanlılar tarafından kurulan bir kent olduğu ve Hıristiyan eserlerinin dışında Türk kimliği taşıyan eserin bulunmadığı iddialarının gerçek dışı olduğunu ortaya koymak ve böylece bu tür propagandanın önünü kesmek.

Üçüncüsü ise; bu eski kent merkezinin hem iç, hem dış turizm amaçlı bir bölgeye dönüştürülerek, yöresel yemeklerin yapıldığı, elsanatı ürünlerimizin satıldığı tabıtım ve istihdam amaçlı bir merkez haline getirmek amaçlanmıştır.

 Bu projenin en önemli ayağı, eski Hükümet Konağı ve eski Hapishanenin 1990’larda kültür merkezlerine dönüştürülmesidir. Bu süreç genişleyerek sürmüş ve 2000’li yılların başında Ortahisar Caminin kuzeyinde bulunan adanın tamamı kamulaştırılarak Kültür ve Turizm Amaçlı Özel Planlama Alanı olarak düzenlenmeye başlanmıştır. Yani, Ortahisar’ı eski kimliğine kazandırmak üzere başlatılan girişim genişleyerek belli bir alana yayılmıştır.

Projenin bu ilk ayağının tamamlanmasından sonra sıra, ikinci ayağı olan Ortahisar Mahallesinin tamamının ya kamulaştırılarak veya başkaca çözümler üretilerek çirkin yapılaşmadan arındırılması sağlanacaktı. Böylelikle bu bölgedeki Türk damgası açık bir şekilde ortaya koyulmuş olacaktı.

Ancak; bütün bu gelişmelerin kent kültürü adına önemli birer kazanım olarak değerlendirildiği bir dönemde, bu projenin belkemiğini oluşturan Kültür Merkezi binasının boşaltılması gündeme gelmiştir. Bu karar, Ortahisar’ı tarihi dokusunu koruyarak kültürel bir yaşam alanı haline getirmeyi bekleyen Trabzonluları derinden etkilemiş ve kamuoyunda infial yaratmıştır. her şeyden önemlisi de; uzun bir süreden beri yürütülmekte olan Tarihi Ortahisar Projesi kesintiye uğratılmıştır. Süratle bu yanlış karardan dönülmeli, eski Hükümet Konağı yeniden bütünüyle kültürel faaliyetlerin hizmetine sunulmalı, hatta arkadaki eski Hapishaneyle birlikte fonksiyon üretir hale getirilmelidir.