Bir dönem Arapça ve Farsça’nın etkisinde kalan Türkçe’miz, son yıllarda batı dillerinin, özellikle de İngilizce’nin etkisinde kalmaya başladı. Yabancı dillerin etkileri, önceleri kelimelerle başlamış, sonra eklerin ve söz dizimi kurallarının Türkçeyi istilâsıyla devam etmiştir.

Biz de yabancılaşmanın iş yeri isimleri üzerindeki tesirini gözler önüne ser­mek, halkımızın ve özellikle de yerel yöneticilerimizin dikkatini çekmek maksa­dıyla, Trabzon Maraş Caddesi üzerindeki iş yeri isimlerini, arkadaşımız Murat Kaya'nın yardımıyla derledik. Bu cadde üzerinde 55 farklı mesleğin icra edildiği 428 iş yeri ismi tespit ettik.

İş yeri isimlerini, tamamen yabancı kelimelerle kurulanlar, en az bir tane yabancı kelime taşıyanlar ve söz dizimindeki bozulmalar olmak üzere üç başlık altında inceleyeceğiz:

I. Tamamen Yabancı Kelimelerle Kurulanlar:

Cadde üzerindeki iş yeri isimlerinin 39'u tamamen yabancı kelimelerle ku­rulmuştur. Bunların 19'unu, giyim malzemelerinin satıldığı iş yeri isimleri oluş­turmaktadır: Roman, Performance, Unlimited, x-Cept, Worldwide, Basic Sportswear, Collezione, Naf Naf Junior, Polin, Zeiss, Family, Agfa Film, Blue System, Mc Clayn, Bisse, Slazenger, Levi's, Santa Patisserie, Lacoste, Cacharel Paris, Adidas, Tiffany, Olivetti, Parfe Patisserie, Papiçino, Galleria, İndesit, Lancaster, Babyish, Ambsstar, Elegant, Bass, Nörotek, Alfemo, Profilo, Rodi Jeans,Ramsey, Sonny, Kodak Color, Gronel Hötet, Axa Oyak, Azerbaijan Airlines, Cafe Akiro.

Bazı araştırmalar şu sebeplerle iş yerlerine yabancı isimler verildiğini ortaya koymuştur: Akılda kalıcılığı sağlama düşüncesi, son yıllarda toplumu saran ya­bancı isim verme akımına ayak uydurma isteği, tüketicinin ilgisini çekmeye yö­nelik özgün isim bulmakta çekilen zorluk (Alkibay, Ekim 1996); toplumda dil bilincinin oluşturulamaması, yeterli dil eğitiminin verilememesi (Üstünova, Mayıs 1996); daha çağdaş görünme isteği, daha kaliteli yabancı ürün satıyor imajını verme (Yaman, Şubat 1996). Saatçiler, mutfak eşyaları satıcıları, beyaz eşya satıcıları ve fotoğrafçılar da sattıkları markaların isimlerini iş yerlerine ver­mişlerdir.

II. En Az Bir Tane Yabancı Kelimeyle Taşıyanlar:

Cadde üzerinde yer alan 39 iş yeri isminde "club, centre, color, ofset, show, fast food" gibi en az bir tane yabancı kelime bulunmaktadır: Trabzon Coffe Time D&R Music Book Store, Bordo Little Big Blue Jeans, Doy Doy Fast Food, Kalem Club, Mr. Bright Kaya, Konak Efor, Leather Deri, Kütahya Porselen Trabzon Plaza, Bayraktar Deri Shop, Eroğlu Center, Kaya Jeans Club, Türk Optik Fennî Gözlükleri, Tadım Patisserie, Toshiba Fotokopi, Anchor Tuhafiye, Işıldak Fast Food, Ömer Optik ve Saat, Fera Color, İnci Color, İmaj Erkek Kuaförü, Cafe Ad­renalin, Sarı Medikal, Rent A Car Oto Kiralama, Link Yetkili satıcı, Halı ve Kilim Show, Erol Ofset, Gökay Ofset, Erhan Ofset, Metro Takı Aksesuar, Kargo Color, Legato Giyim, GSM Nakliyat, Class Giyim, Gavdi Giyim, Sütüdyo Erol, Şampiyon Cafe, Minolta Fotokopi Fax, Marshall Trabzon Bölge Bayii, Sortets Oto Alârm.

Gözlük satıcılarının optik, baskı merkezlerinin ofset, fotoğrafçıların da color kelimesini kullanmaları dikkat çekmektedir. "Optik, ofset ve color" gibi kelimeler tamamen özenti, kaliteli mal satıyor gibi görünme ve insanların dikkatini çek­mek maksadıyla iş yeri tabelâlarında yer almaktadır. Hele "color" kelimesinin fotoğrafla ilgili anlamına İngilizce sözlüklerde bile rastlanmamaktadır. Bu ke­lime, İngizlicede "renk" anlamındadır.

III. Söz Dizimindeki Bozulmalar:

İş yeri isimleri üzerine bu güne kadar yapılan araştırmaların çoğunda, ya­bancı kelime kullanımı üzerinde durulmuş, bundan daha önemli olan Türkçe’nin söz diziminin günden güne bozulmakta olduğu gözden kaçmıştır. İş yeri isimle­rinde tamlananın sonunda yer alan meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülerek, daha da kötüsü tamlamayı oluşturan unsurların yerleri değiştirile­rek Türkçe’nin söz dizimi kuralları bozulmuştur.  

Bizim, Trabzon Maraş Caddesinde tespit ettiğimiz söz dizimi bakımından Türkçe’ye uymayan iş yeri isimleri şunlardır:

AKVARYUMCULAR

Burada, sondaki meslek ismi yapan ek ve iyelik eki düşürülmüştür.

Singapur Akvaryum......................................             (Singapur Akvar­yumcusu)

AKARYAKIT İSTASYONLARI

Burada yer alan her iki örnekte de iyelik ekli tamlanan düşürülmüştür, yani eksik yapı vardır.

Türkerler Petrol............................................                (Türkerler Petrol Ofisi)

Ay-ca LPG Gaz..............................................             (Ay-ca LPG Gaz İstasyonu)

BİLGİSAYARCILIK

Bu grupta yer alan örneklerde meslek isimleri yapan ek ve iyelik eki düşü­rülmüştür.

Bahadır Bilgisayar.......................................              (Bahadır Bilgisa­yarcısı)

Eksen Bilgisayar..........................................               (Eksen Bilgisayarcısı)

Gülkom Bilgisayar.......................................               (Gülkom Bilgisa­yarcısı)

Zafer Bilgisayar...........................................               (Zafer Bilgisayar­cısı)

Eprom Bilgisayar.........................................               (Eprom Bilgisayarcısı)

Eryürek Bilgisayar.......................................               (Eryürek Bilgisayarcısı)

Dünya Bilgisayar.........................................               (Dünya Bilgisayarcısı)

Akgün Bilgisayar.........................................               Akgün Bilgisayarcısı)

Karadeniz Bilgisayar....................................             (Karadeniz Bilgisayarcısı)

Ay Bilgisayar................................................               (Ay Bilgisayarcısı)

Bilsat Bilgisayar...........................................               (Bilsat Bilgisayarcısı)

CAMCILIK

Burada, sondaki meslek ismi yapan ek ve iyelik eki düşürülmüştür.

Anadolu Cam...............................................               (Anadolu Camcısı)

CEP TELEFONU SATICILARI

İlk örnekte iyelik eki düşürülmüş, ikinci örnekte dikkat çekmek maksadıyla biri Arapça, diğeri İngilizce kökenli iki kelime birleştirilerek hatalı bir birleşik kelime yapılmış. Bu örnekte de iyelik eki düşürülmüştür.

Ünitel Shop..................................................                (Ünitel Mağazası)

Telsim Cepshop............................................              (Telsim Cep Telefonu

                                                                                       Mağazası)

ÇEYİZCİLİK

Burada, sondaki meslek ismi yapan ek ve iyelik eki düşürülmüştür.

Kervan Çeyiz................................................              (Kervan Çeyizcisi)

Hüsamoğlu Çeyiz.........................................              (Hüsamoğlu Çeyizcisi)

Kerimoğlu Çeyiz...........................................              (Kerimoğlu Çeyizcisi)

DÖVİZ BÜFELERİ

Burada yer alan örnekler,  sonlarına iyelik eki almış bir tamlanan getirilerek veya meslek isimleri yapan eklerle Türkçe'nin söz dizimi kurallarına uygun hâle getirilebilir.

Sürmenler Döviz..........................................               (Sürmenler Döviz Büfesi)

Esas Döviz ..................................................                (Esas Döviz Büfesi)

Dünya Döviz ...............................................               (Dünya Döviz Büfesi

Rıfat Döviz...................................................               (Rıfat Döviz Büfesi)

ECZANELER

Bu grupta yer alan ilk iki örnekte tamlanan durumundaki kelimelerde iyelik ekleri düşürülmüş. Sonraki örneklerde ise daha da ileri gidilmiş, yani iyelik eki­nin düşürülmesi ile yetinilmemiş, tamlamayı oluşturan unsurların yerleri değişti­rilmiş ve bu yapılar Türkçe tamlama yapısına tamamen aykırı hâle getirilmiştir.  

Ongan Eczane.............................................                (Ongan Eczanesi)

Can Eczane..................................................               (Can Eczanesi)

Eczane Konak..............................................              (Konak Eczanesi)

Eczane Damla..............................................               (Damla Eczanesi)

Eczane Nuran..............................................                (Nuran Eczanesi)

FOTOĞRAFÇILIK

"Foto ve Stüdyo" kelimelerinin başta yer aldığı örneklerde, hem sondaki ekler düşürülmüş, hem de tamlayan ile tamlanan yer değiştirmiş ve bunun sonu­cunda tamlayan ile tamlanan arasında bir iyelik ilişkisi kalmamış. "Color" kelime­sinin tabelâlarda niçin yer aldığını anlamak imkânsızdır. Bu kelimenin fotoğrafla ilgili bir anlamına sözlüklerde rastlanmamaktadır. Bu kelime yerine, yıllardır dilimizde kullanılmakta olan "fotoğraf" kelimesi kullanılmalıdır.  

Foto Saray...................................................                (Saray Fotoğrafçısı)

Foto San......................................................                 (San Fotoğrafçısı)

Fera Color....................................................                (Fera Fotoğrafçısı

İnci Color.....................................................                (İnci Fotoğrafçısı)

Foto Güven..................................................                (Güven Fotoğrafçısı)

Foto Bekir....................................................                (Fotoğrafçı Bekir)

Kargo Color.................................................                (Kargo Fotoğrafçısı)

Sütüdyo Erol................................................                (Erol Sütüdyosu)

Güven Color.................................................               (Güven Fotoğrafçısı)

FOTOKOPİCİLİK VE FOTOKOPİ MAKİNELERİ

Buradaki iş yeri isimlerinde, hem eksik yapı vardır hem de sonda bulunması gereken meslek isimleri yapan ekler düşürülmüştür.

Toshiba Fotokopi.........................................              (Toshiba Fotokopi Merkezi)

Kamer Renkli Fotokopi................................             (Kamer Renkli Fotokopicisi)

GİYİM MALZEMECİLERİ

Buradaki iş yeri isimlerinde meslek isimleri yapan ekler düşürülmüş ve eksik yapılar ortaya çıkmıştır.

Naf Naf Junior............................................                (Junior Naf Nafı)

Kırcı Giyim..................................................                (Kırcı Giyim Mağazası)

Bahar Giyim................................................                (Bahar Giyim Mağazası)

Kurtoğlu Giyim............................................               (Kurtoğlu Giyim Mağazası)

Karaca Giyim...............................................               (Karaca Giyim Mağazası)

Legato Giyim...............................................                (Legato Giyim Mağazası)

Gözle Giyim.................................................                (Gözle Giyim Mağazası)

Sönmez Giyim.............................................                (Sönmez Giyim Mağazası)

Yuma İç Giyim.............................................              (Yuma İç Giyim Mağazası)

Bayraktar Deri Shop....................................              (Bayraktar Deri Sarayı)

Cacharel Paris..............................................               (Paris Cacharel Mağazası)

Kaya Jeans Club...........................................             (Kaya Jeans Mağazası)

Eren Kundura...............................................               (Eren Kunduracısı)

Kosa Ayakkabı..............................................            (Kosa Ayakkabıcısı)

Lord Kundura...............................................              (Lord Kunduracısı)

Çetin Kundura..............................................              (Çetin Kunduracısı

Atasoy Ayakkabı ve Deri...............................          (Atasoy Ayakkabıcısı ve Dericisi)

Muzaffer Kundura.........................................            (Kunduracı Muzaffer)

HALICILIK

İyelik ekleri düşürülmüştür.

Halı ve Kilim Show......................................              (Halı ve Kilim Sarayı)

Karaca Halı..................................................               (Karaca Halıcısı)

Saray Halı....................................................                (Saray Halıcısı)

İNŞAAT MALZEMELERİ VE İNŞAATÇILIK

İyelik eki almış tamlanan düşürülmüştür.

Karabacak İnşaat.........................................             (Karabacak İnşaat Şirketi)

Alkar İnşaat.................................................                (Alkar İnşaat Şirketi)

Baysal İnşaat...............................................               (Baysal İnşaat Şirketi)

İnsa İnşaat...................................................                (İnsa İnşaat Şirketi)

Ayyıldızlar İnşaat.........................................             (Ayyıldızlar İnşaat Şirketi)

İNTERNET KAFELER

İyelik eki düşürülmüş, tamlayanla tamlanan arasında iyelik ilişkisi kalmamış ve Türkçe tamlama yapısı bozulmuştur.

Diyalog İnternet Cafe..................................              (Diyalog İnternet Evi)

KASETÇİLER

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Güney Plak..................................................                (Güney Plakçısı)

Doremi Müzik Market.................................              (Doremi Müzik Marketi)

KAFELER VE KIRAATHANELER

"Cafe" kelimelerinin başta yer aldığı iş yeri isimlerinde iyelik ekinin düşü­rülmesi yetmemiş, tamlayanla tamlanan yer değiştirmiş ve Türkçe söz dizimi kuralları bozulmuştur. Diğer isimde, meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Cafe Akiro...................................................                (Akiro Kafesi)

Cafe Adrenalin............................................                (Adrenalin Kafesi)

Metin Bilardo..............................................                (Metin Bilardocusu)

KIRTASİYECİLİK

İlk iki iş yeri isminde, iyelik ekleri düşürülmüş, diğer iş yeri isminde tamla­yanla tamlanan yer değiştirmiş.

Kalem Club..................................................               (Kalem Kulübü)

Beyaz E Kırtasiye.........................................             (Beyaz E Kırtasiyecisi)

Adil Uçak Çakmakçı ve Dolma Kalemci.......       (Çakmakçı ve Dolma Kalemci Adil Uçak)

KUAFÖRLER

Buradaki bazı iş yeri isimlerinde  tamlayanla tamlanan yer değiştirmiş ve Türkçe’nin söz dizimi kuralları bozulmuş, bazılarında ise iyelik eki düşürülmüş­tür.

İmaj Erkek Kuaför.......................................             (İmaj Erkek Kuaförü)

Empati Kuaför.............................................               (Empati Kuaförü)

Çiğdem Kuaför............................................               (Kuaför Çiğdem)

Merih Kuaför...............................................               (Kuaför Merih)

Ener Kuaför.................................................                (Kuaför Ener)

KURU TEMİZLEMECİLİK

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Galip Kuru Temizleme ve Boya...................           (Galip Kuru Temizleme ve Boya Evi)

Derya Kuru Temizleme...............................              (Derya Kuru Temizlemecisi)

İmren Kuru Temizleme................................             (İmren Kuru Temizlemecisi)

Tan Kuru Temizleme..................................               (Tan Kuru Temizlemecisi)

KUYUMCULUK

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüş, ilk iş yeri isminde tamlayanla tamlanan yer değiştirmiş.

Galeri Pırlanta............................................                 (Pırlanta Galerisi)

Metro Takı Aksesuar...................................              (Metro Takı ve Aksesuarcısı)

LOKANTALAR

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Harran Restaurant......................................               (Harran Restoranı

                              .....................................                    /Harran Aş Evi)

Kardeşler Köfte...........................................               (Kardeşler Köftecisi)

Doksanoğlu Köfte........................................              (Doksanoğlu Köftecisi)

Kardeşler Tavuk Bar.....................................            (Kardeşler Tavuk Barı)

MARKETLER ve GIDACILIK

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Ömür Gıda..................................................                 (Ömür Gıda Pazarı)

Özenir Gıda.................................................                 (Özenir Gıda Pazarı)

Yıldız Büfe...................................................               (Yıldız Büfesi)

Yeni Hilâl Kuruyemiş...................................             (Yeni Hilâl Kuruyemişçisi)

Şü-ma Market..............................................               (Şü-ma Marketi/Marketçisi)

Market 2000................................................                (2000 Marketi)

Firuze Helva Şekerleme...............................              (Firuze Helvacısı ve Şekerlemecisi)

Gazioğlu Yufka.............................................              (Gazioğlu Yufkacısı)

MATBAACILIK

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Sezer Matbaa..............................................                (Sezer Matbaası)

Erol Ofset...................................................                  (Erol Matbaası)

Erhan Ofset.................................................                 (Erhan Matbaası)

Asrın Matbaa...............................................               (Asrın Matbaası)

MEFRUŞATÇILIK

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik düşürülmüştür.

İskender Mefruşat.......................................               (İskender Mefruşatçısı)

MOBİLYACILIK

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

İstikbal Centrum.........................................                (İstikbal Gösteri Sarayı)

Modülsan Mobilya......................................               (Modülsan Mobilya Mağazası)

MUHASEBECİLİK

İlk iş yeri isminde, üç kelimenin rastgele yan yana getirildiği izlenimi uyan­maktadır. Bunları birbirine bağlayacak herhangi bir ek yoktur. 

Erol Serbest Muhasebe...............................               (Serbest Muhasebeci Erol)

Kır Al Serbest Muhasebe.............................             (Kır Al Serbest Muhasebecisi)

OTO KİRALAMACILAR

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Rent A Car Oto Kiralama.............................            (Oto Kiralamacısı)

PASTANELER

Yıllardır Türkçede kullanılan, dilimizin malı olmuş ve herkes tarafından an­laşılan "pastane" kelimesinin yerine "patisserie" kelimesinin kullanılmasını anla­mak imkânsızdır. Bu iş yeri isimlerinde de meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Tadım Patisserie.........................................                (Tadım Pastanesi)

Santa Patisserie..........................................                 (Santa Pastanesi)

Parfe Patisserie...........................................                 (Parfe Pastanesi)

Güloğlu Baklava.........................................                (Güloğlu Baklavacısı)

PERDECİLİK

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Şeref Perde.................................................                  (Şeref Perdecisi)

Seçkin Perde...............................................                 (Seçkin Perdecisi)

Özdemir Taç Perde.......................................              (Özdemir Taç Perdecisi)

Paris Perde.................................................                   (Paris Perdecisi)

SAATÇİLER ve GÖZLÜKÇÜLÜK

Türkçe "gözlük, gözlükçülük" kelimeleri varken, "optik" kelimesi kullanıl­mamalıdır. "Optik" kelimesinin kullanıldığı yapılar da Türkçe’nin söz dizimini bozmaktadır.

Ömer Optik Saat.........................................                (Ömer Gölükçüsü)

Zeiss Altın Optik Saat..................................              (Zeiss Altın Alım Satımı

                                                                                       Gözlükçüsü Saatçisi)

İtimat Optik ve Saat.....................................             (İtimat Gözlükçüsü ve Saatçisi)

SAĞLIK KURULUŞLARI

İyelik ekleri düşürülmüş, tamlayanla tamlanan arasında iyelik ilişkisi kal­mamıştır.

Hayat Laboratuvar.......................................             (Hayat Laboratuvarı)

SİGORTACILAR

Meslek isimleri yapan ekler düşürülmüş, tamlananı olmayan eksik yapılar ortaya çıkmıştır.

Ticaret Sigorta............................................                 (Ticaret Sigorta Şirketi)

Merkez Sigorta............................................                ( Merkez  Sigorta Şirketi)

Başak Sigorta..............................................                (Başak Sigorta Şirketi)

Güneş Sigorta..............................................                (Güneş Sigorta Şirketi)

SÜS EŞYALARI SATICILARI ve OYUNCAKÇILAR

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüş, son iş yeri isminde tamlayanla tamlanan yer değiştirmiş.

Birsen Bijuteri.............................................                 (Birsen Bijutericisi)

Yuma Oyuncak............................................              (Yuma Oyuncakçısı)

Ali Bayram Gümüşçü...................................             (Gümüşçü Ali Bayram)

TEKSTİLCİLER (Dokumacılar)

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Uğraş Tekstil...............................................                 (Uğraş Tekstilcisi)

Aydınlar Tekstil...........................................               (Aydınlar Tekstilcisi)

Eyüboğlu Kadife..........................................              (Eyüboğlu Kadifecisi)

TERZİLER

Tamlayanla tamlanan yer değiştirince Türkçe’nin söz dizimi bozulmuştur.

Gönül Terzi..................................................                (Terzi Gönül)

TUHAFİYECİLİK

Meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşürülmüştür.

Anchor Tuhafiye..........................................              (Anchor Tuhafiyecisi)

TURİZMCİLİK

Meslek isimleri yapan ekler  ve iyelik düşürülmüştür.

Gündönüm Turizm......................................               (Gündönüm Turizmcisi)

Yıldız Turizm...............................................               (Yıldız Turizmcisi)

ZÜCCACİYECİLER

İyelik eki düşürülmüş, isimler arasındaki iyelik bağı koparılmış.

Kütahya Porselen Trabzon Plaza.................           (Kütahya Porselen Trabzon  Plazası

                                            .......................                    (Kütahya Porselen Trabzon

                                                                                       Sarayı)

DİĞER İŞ YERLERİ

Bu iş yeri isimlerinde de meslek isimleri yapan ekler ve iyelik ekleri düşü­rülmüştür.

Eroğlu Center..............................................                 (Eroğlu Centerı/Merkezi),

Özerler Group of Companies.......................             (Özerler Şirketi)

Mavi Köşe Ticaret........................................              (Mavi Köşe Ticarethanesi)

Link Yetkili Satıcı........................................               (Link Yetkili Satıcısı)

Karabekir Ticaret.........................................              (Karabekir Ticarethanesi)

Sahralar Ataköy Dekorasyon.......................           (Sahralar Ataköy                             Dekorasyoncusu)

Recbe Kablo.................................................               (Recbe Kablocusu)

428 iş yeri ismi içersinde, 141’inde Türkçe’nin söz dizimi kurallarına uyul­mamıştır. Bu durum iş yeri isimlerinde yabancı kelime kullanmaktan daha tehli­kelidir. 141 iş yeri isminde meslek isimleri yapan ekler kullanılmamış, belirsiz isim tamlaması şeklinde kurulması gereken isimlerde iyelik ekleri düşürülmüş, bu da yetmezmiş gibi tamlayanla tamlanan yer değiştirmiştir. Belirsiz isim tam­laması şeklinde kurulması gereken iş yeri isimlerinde iyelik eki düşürülünce tamlayanla tamlanan arasında iyelik ilişkisi kalmamaktadır. Bu yapıların bazıla­rında kısaltma, bazılarında düşme olayına rastlanmakla birlikte, asıl kaynağın, batı dillerinin baskısı ve etkisi olduğu açıktır. Bu tür yapılar hızla dile yerleş­mekte, yerleşmeyle eş zamanlı büyüyen nesiller üzerinde yabancılık hissi bırak­mamakta, bunun sonucu olarak da, batı tipi yeni yapıların oluşmasına örnek teşkil etmektedir (ÖZMEN, Ekim 2000).

Bu duruma sadece Trabzon'da değil pek çok ilimizde rastlanmaktadır. Biz, Trabzon esnafının bütün Türkiye'ye örnek olacak bir uygulama başlatarak, iş yeri isimlerinde bulunan yabancı kelimeleri Türkçeleri ile değiştirmelerini, yeni açılan iş yerlerine yabancı isim vermemelerini, yapı bakımından Türkçe’ye uygun olma­yan iş yeri isimlerini de bizim tekliflerimiz veya diğer uzmanların teklifleri doğ­rultusunda düzeltilmelerini istiyoruz.

İş yeri isimlerinde bozulmaları engellemek için İl Belediye Meclislerince, uzmanlardan oluşan komisyonlar kurulmalı ve isimleri Türkçe’nin yapısına uy­mayan iş yerlerine ruhsat verilmemelidir. İş yeri ismi mutlaka Türkçe olmalı, yabancı isim kullanmak isteyenlerden daha fazla vergi alınmalı, yabancı isimler Türkçe isimlerden daha küçük yazılmalıdır. Eğer bazı tedbirler alınmazsa kendi­mize "Burası Türkiye mi?" diye sormaya devam ederiz!

Kaynakça

Alkibay, Sanem, Mağazalarda Yabancı İşletme Adı Kullanımına Yönelik Bir Araştırma, Türk Dili, S.538, Ekim 1996, s.415-422.

Özmen, Mehmet, İsim ve Sıfat Tamlamalarındaki Bozulmalar Üzerine, Türk Dili, S.586, Ekim 2000, s.354-364.

Şanlı, Cevdet, Edirne'de İş Yeri İsimlerine Üzerine Bir Araştırma, Türk Dili, S.567, s.191-194.

Üstünova, Kerime, Bursa'da Tabelâ Adları, Türk Dili, S.533, Mayıs 1996, s.1186-1190.

Yaman, Ertuğrul, İş Yerlerine Ad Vermede Ortaya Çıkan Eğilimler ve Ya­bancılaşma, Türk Dili, S.530, Şubat 1996, s.325-333.